Zo bepaal je welk loon en welke afspraken in de horeca gelden
Werk je in de horeca of neem je personeel aan? De cao bepaalt onder meer welke loonafspraken en compensatieregels je moet controleren. Dit zijn de belangrijkste stappen voor werkgevers en medewerkers.
Een loonstrook of arbeidsovereenkomst zegt pas genoeg als je weet welke cao geldt, hoe de functie is ingedeeld en welke loontabel van toepassing is. Ook over extra uren en feestdagen bestaan specifieke afspraken. De horeca-cao 2025-2026 loopt van 1 januari 2025 tot en met 31 december 2026. Hieronder lees je hoe je de bepalingen toepast en waar je bedragen en voorwaarden controleert.
Hoe weet je of de horeca-cao voor jouw bedrijf geldt?
Een cao is een collectieve arbeidsovereenkomst tussen werkgevers- en werknemersorganisaties. De horeca-cao geldt voor werkgevers en werknemers die onder de werkingssfeer vallen. Een algemeen verbindend verklaarde cao kan ook gelden voor bedrijven die geen lid zijn van de werkgeversorganisatie die de cao heeft afgesloten. De Rijksoverheid legt uit dat de toepasselijkheid afhangt van onder meer de bedrijfstak en de algemeenverbindendverklaring; vraag bij twijfel na welke cao geldt en controleer de geldigheidsperiode bij de cao-partijen.
De huidige horeca-cao geldt van 1 januari 2025 tot en met 31 december 2026. Volgens Koninklijke Horeca Nederland moeten bedrijven die onder de werkingssfeer vallen de cao toepassen wanneer die algemeen verbindend is verklaard. Bij een afwijkende cao kan dispensatie nodig zijn. Wie een horecazaak start, doet er dus goed aan arbeidsvoorwaarden mee te nemen in de personeelsbegroting en de overige keuzes bij het starten.
Hoe bepaal je het juiste loon?
Begin niet bij de functietitel op een rooster, maar bij de werkzaamheden die iemand daadwerkelijk uitvoert. Vergelijk die taken met de referentiefuncties en functiegroepen van de cao. Kijk daarna naar leeftijd, vakstatus en het bijbehorende basisloon. De cao maakt onderscheid tussen vakkrachten en niet-vakkrachten; de loontabellen en voorwaarden zijn dus niet voor iedereen gelijk.
De loontabel per 1 juli 2026 vermeldt voor een vakkracht van 20 jaar of ouder in functiegroep I+II een basisuurloon van € 14,99 bruto. In hogere functiegroepen liggen de bedragen hoger. Voor niet-vakkrachten en BBL-studenten geldt een aparte tabel. Dit zijn bedragen van die tabel, geen nettolonen of algemene salarisindicaties: controleer altijd de juiste functie, leeftijdscategorie en tabel bij de loontabel van KHN.
Let ook op de periodieken. Sinds 1 januari 2025 zijn deze volgens de loontabel richtinggevend, niet verplicht. Een hoger periodieknummer betekent daardoor niet vanzelf dat een werknemer recht heeft op precies die verhoging. De cao bevat daarnaast afspraken over loonstappen en voorwaarden; beoordeel die in samenhang met de individuele situatie.
Wanneer krijg je toeslag of compensatie voor extra uren?
Maak onderscheid tussen meeruren en overuren. Meeruren zijn extra uren boven de gemiddeld afgesproken arbeidsduur, terwijl overuren ontstaan wanneer de normale arbeidstijd wordt overschreden. De cao kent voor beide categorieën regels over compensatie. Afhankelijk van de situatie worden uren gecompenseerd met vrije tijd of uitbetaald; een toeslag boven op het uurloon is niet automatisch van toepassing.
Voor vastgestelde overuren is tijd-voor-tijd het uitgangspunt: één uur overwerk geeft één uur doorbetaalde vrije tijd. Als compensatie binnen drie maanden na vaststelling niet mogelijk is, schrijft de cao uitbetaling tegen 100 procent van het uurloon voor. Voor meeruren gelden eigen regels en termijnen. De cao-tekst voor 2025-2026 beschrijft ook grenzen aan het aantal uren dat een werknemer binnen de referteperiode verplicht kan worden extra te werken.
Feestdagen hebben een aparte regeling. Voor werknemers die daarvoor volgens de cao in aanmerking komen, is tijd-voor-tijd de gebruikelijke compensatie. Als dat niet binnen de gestelde termijn kan, noemt de cao een toeslag van 50 procent over de gewerkte uren. De regeling geldt niet voor werknemers die nog geen vakkracht zijn. Controleer daarom zowel de status van de werknemer als de bepalingen over de betreffende feestdag.
Welke gegevens controleer je in contract en loonstrook?
Loop de afspraken stap voor stap na. Noteer welke cao en versie gelden, welke functie en functiegroep zijn vastgelegd en welk loon daarbij hoort. Vergelijk vervolgens de gewerkte en betaalde uren met het rooster en de registratie van meeruren, overuren en compensatie. Controleer ook of feestdagencompensatie en vakantiebijslag volgens de toepasselijke afspraken zijn verwerkt.
Leg functie en loonafspraken duidelijk vast in de arbeidsovereenkomst. Verandert de functie of blijkt een andere referentiefunctie beter te passen, bespreek dan of de indeling moet worden aangepast. Een medewerker mag de toepasselijke cao inzien; de Rijksoverheid beschrijft hoe je nagaat of een cao geldt en waar je terechtkunt met vragen.
Verschillen jouw berekening en de loonstrook? Vraag eerst om uitleg en vergelijk de gebruikte gegevens met de cao-bepaling en loontabel voor de juiste periode. Komen werkgever en werknemer er samen niet uit, dan kunnen de cao-partijen uitleg geven; ook vakbond of Juridisch Loket kan bij een geschil hulp bieden. Gebruik bij een looncontrole steeds de cao-versie die gold in de periode waarover je de betaling beoordeelt.
Veelgestelde vragen
Geldt de horeca-cao ook als mijn werkgever geen lid is van KHN?
Dat kan. Als het bedrijf onder de werkingssfeer van de horeca-cao valt en de cao algemeen verbindend is verklaard, moeten ook werkgevers die geen lid zijn van KHN de toepasselijke cao-afspraken volgen. Controleer de werkingssfeer en de periode van de algemeenverbindendverklaring; lidmaatschap alleen bepaalt dus niet of de cao geldt.
Krijg je in de horeca altijd extra loon voor werken op een feestdag?
Niet automatisch als uitbetaling. Voor werknemers die volgens de cao recht hebben op feestdagencompensatie, is tijd-voor-tijd het uitgangspunt. Lukt compensatie binnen de voorgeschreven termijn niet, dan noemt de cao een toeslag van 50 procent over de gewerkte uren. De regeling geldt niet voor werknemers die nog geen vakkracht zijn.
Moet een werkgever iedere periodiek uit de loontabel toekennen?
Nee. De horeca-loontabel vermeldt dat periodieken sinds 1 januari 2025 richtinggevend zijn: ze geven het groeipotentieel aan, maar zijn niet verplicht en bepalen niet automatisch de feitelijke loonsverhoging. Controleer daarom het toepasselijke basisloon, de functiegroep en eventuele andere voorwaarden in de cao, in plaats van alleen naar een periodieknummer te kijken.
In de rubriek Horeca ondernemen